Giá lợn hơi tăng cao trong thời gian gần đây là hệ quả của sự mất cân đối cung – cầu sau thời gian dài chịu tác động của dịch tả lợn châu Phi, khiến tổng đàn chưa kịp phục hồi và quá trình tái đàn diễn ra chậm. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ thịt lợn gia tăng vào giai đoạn cuối năm đã tạo thêm áp lực lên thị trường. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào chăn nuôi duy trì ở mức cao, khâu lưu thông còn nhiều trung gian và nguồn thịt nhập khẩu chỉ mang tính hỗ trợ, chưa đủ điều tiết giá. Diễn biến này cho thấy sự cần thiết phải triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm ổn định sản xuất, kiểm soát dịch bệnh và phát triển chăn nuôi lợn theo hướng bền vững.
Giá lợn tăng cao: Hệ quả của mất cân đối cung – cầu và thách thức trong tái đàn
Thời gian gần đây, giá lợn hơi trên thị trường cả nước có xu hướng tăng rõ rệt. Diễn biến này không chỉ tác động trực tiếp đến người tiêu dùng mà còn phản ánh những vấn đề căn bản trong sản xuất chăn nuôi lợn hiện nay, đặc biệt là sự mất cân đối cung – cầu sau dịch bệnh và những khó khăn trong quá trình tái đàn.
Nguồn cung chưa phục hồi sau dịch tả lợn châu Phi
Dịch tả lợn châu Phi (ASF) trong thời gian vừa qua đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi lợn, buộc nhiều địa phương phải tiêu hủy số lượng lớn đàn lợn. Hệ quả là tổng đàn lợn giảm sâu, nhất là ở khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ – vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sản xuất.
Mặc dù công tác phòng, chống dịch đã đạt được một số kết quả tích cực, song nguy cơ ASF tái phát vẫn còn hiện hữu. Điều này khiến nhiều hộ chăn nuôi thận trọng trong tái đàn, không dám mở rộng quy mô hoặc tăng nhanh số lượng nuôi. Việc tái đàn chậm đã làm cho nguồn cung lợn hơi ra thị trường chưa đáp ứng kịp nhu cầu tiêu thụ.
Nhu cầu tiêu thụ tăng trong khi sản xuất chưa theo kịp
Theo quy luật thị trường, nhu cầu tiêu thụ thịt lợn thường tăng vào các tháng cuối năm và giai đoạn cận Tết Nguyên đán. Thịt lợn vẫn là thực phẩm chính trong bữa ăn của đa số hộ gia đình và là nguyên liệu chủ lực cho nhiều sản phẩm chế biến truyền thống.
Trong bối cảnh nguồn cung chưa phục hồi hoàn toàn, nhu cầu tăng đã tạo áp lực lớn lên thị trường, đẩy giá lợn hơi tăng tại nhiều địa phương. Diễn biến này cho thấy sản xuất chăn nuôi lợn hiện nay vẫn thiếu tính chủ động và ổn định, chưa hình thành được nguồn cung đủ mạnh để điều tiết thị trường trong các giai đoạn cao điểm.
Chi phí đầu vào tiếp tục ở mức cao
Một yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến giá lợn là chi phí sản xuất. Giá thức ăn chăn nuôi, con giống, thuốc thú y và chi phí vận chuyển vẫn duy trì ở mức cao. Trong điều kiện đó, giá lợn hơi tăng được xem là phản ứng tất yếu nhằm bù đắp chi phí và giảm áp lực thua lỗ cho người chăn nuôi sau thời gian dài giá bán thấp.
Tuy nhiên, chi phí đầu vào cao cũng làm gia tăng rủi ro đối với quá trình tái đàn, đặc biệt là với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ có năng lực tài chính hạn chế và mức độ an toàn sinh học chưa cao.
Khâu lưu thông và tâm lý thị trường tác động đến giá
Bên cạnh yếu tố sản xuất, khâu lưu thông cũng góp phần tác động đến mặt bằng giá. Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế, một bộ phận người chăn nuôi và thương lái có xu hướng điều tiết lượng lợn xuất bán theo diễn biến thị trường, làm cho nguồn cung ngắn hạn càng thêm thắt chặt.
Ngoài ra, chi phí giết mổ, bảo quản và phân phối gia tăng cũng khiến giá thịt lợn đến tay người tiêu dùng cao hơn so với giá lợn hơi tại chuồng.
Nhập khẩu chỉ mang tính hỗ trợ
Dù Việt Nam vẫn nhập khẩu một lượng thịt lợn nhất định để bù đắp thiếu hụt trong nước, song nguồn thịt nhập khẩu chủ yếu phục vụ phân khúc chế biến. Việc nhập khẩu thịt lợn và các sản phẩm thịt được xem là giải pháp bổ trợ nhằm giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung trong nước. Tuy nhiên, do khác biệt về thói quen tiêu dùng và cơ cấu thị trường, thịt nhập khẩu chưa thể thay thế hoàn toàn thịt lợn tươi, nên tác động điều tiết giá còn hạn chế.
Cần giải pháp đồng bộ để ổn định ngành chăn nuôi lợn
Diễn biến giá lợn tăng cao hiện nay cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc tái cơ cấu ngành chăn nuôi lợn theo hướng bền vững. Trong đó, cần chú trọng nâng cao an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, giảm chi phí sản xuất, khuyến khích liên kết chuỗi từ chăn nuôi – giết mổ – tiêu thụ, đồng thời hỗ trợ người chăn nuôi tái đàn có kiểm soát.
Việc ổn định sản xuất và chủ động nguồn cung không chỉ góp phần bình ổn giá thịt lợn mà còn tạo nền tảng cho ngành chăn nuôi phát triển hiệu quả, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và định hướng thị trường lâu dài.
Trung Nguyên - VipBio